Sukcesy Mai Chwalińskiej czy Kamila Majchrzaka to zarówno efekt ich talentu oraz ciężkiej pracy, jak i wsparcia, które Polski Związek Tenisowy zapewnia zawodniczkom oraz zawodnikom na każdym etapie sportowej kariery.

Dziewczynka w białej koszulce nieśmiało się uśmiecha. Podnosi puchar, przed nią stoi plastikowe pudełko z bohaterką amerykańskiego sitcomu Disneya. Jest głowę niższa od koleżanek z drużyny, bo ma dopiero osiem lat, ale bez jej udziału pewnie nie byłoby sukcesu Tnących Rakiet, które awansowały właśnie do finału. Mamy 2009 rok, zespół z Dąbrowy Górniczej zajmuje drugie miejsce w rozgrywkach Tenisowej Talentiady, a drużynę tworzą Kacper Lacheta, Zuzanna Wilk, Mikołaj Wrzoł, Barbara Zima i Maja Chwalińska. Każde jest dziś w sporcie. Zima gra w reprezentacji Polski w piłce ręcznej, a Chwalińska niedawno wystąpiła w finale Roland Garros.

– Pamiętam nie tylko rywalizację, ale również świetną zabawę – wspomina jedna z najlepszych dziś polskich tenisistek. – Moją najmocniejszą stroną były konkurencje sprawnościowe oraz gry para-tenisowe, w których czułam się jak ryba w wodzie. Na początku mojej kariery trening opierał się głównie na nauce tenisa przez zabawę, więc wszelkiego rodzaju „rzucanki”, biegi wahadłowe czy rzuty piłką do celu nie stanowiły dla mnie żadnego problemu.

Najważniejszy pierwszy krok

Wiadomo, że zawsze wszystko zaczyna się od ludzi – rodziców i trenerów, którzy potrafią zarazić dziecko sportem. Niemniej ważne są programy oraz projekty, przy okazji których najmłodsi mogą stawiać pierwsze kroki, podejmować rywalizację i znajdować w sporcie radość. Taki jest cel Tenisowej Talentiady. To ogólnopolski projekt Polskiego Związku Tenisowego, współfinansowany przez Ministerstwo Sportu i Turystyki, którego założeniem jest popularyzacja dyscypliny. Imprezy łączą sport z zabawą i pomagają rozwijać kompetencje społeczne. To często właśnie podczas Talentiady dzieci po raz pierwszy przeżywają emocje związane z rywalizacją drużynową.

Tenisowa Talentiada to zabawa poprzez sport. Drugim projektem umożliwiającym kontakt z tenisem od najmłodszych lat jest Narodowy Program Upowszechniania Tenisa, który w tym roku zyskał nazwę Super Asy PZT. To prowadzone według spójnej metodologii zajęcia wprowadzające uczestników w świat sportu w sposób dostosowany do ich wieku i możliwości. Celem programu jest pokazanie, że tenis może być nie tylko drogą do sportu wyczynowego, lecz także sposobem na aktywne życie. Rozwija sprawność, koordynację, koncentrację i kompetencje społeczne.

Lista projektów PZT

To baza, której celem jest popularyzacja tenisa. Tym, którzy już się do dyscypliny przekonali i chcą robić kolejne kroki, PZT zapewnia możliwość rywalizacji we wszystkich kategoriach wiekowych. Poważniejsze granie to już chociażby KINDER Joy of Moving Trophy Tour, czyli turniej, w którym mogą wziąć udział dziewczęta i chłopcy w wieku od 9 do 12 lat. Mecze są sędziowane przez samych uczestników, to oni podejmują decyzje na boisku. Stawka jest wysoka, bo zwycięzcy kwalifikują się do finałów rozgrywanych do roku w Akademii Rafaela Nadala na Majorce.

Dzieci do lat 10 mogą ponadto wziąć udział w Ogólnopolskiej Lidze Tenisowej Dziecięcych Duetów, czyli rywalizacji par mieszanych. Na rok starszych czeka cykl imprez Road to Supermasters PZT by Yonex. To dla uczestników okazja sprawdzenia umiejętności na trzech różnych nawierzchniach w formule grupowo-pucharowej oraz zdobycia doświadczenia przed startami w turniejach do lat 12, gdzie obowiązują już rankingi i rozstawienia. Najlepsi kwalifikują się do Supermasters, a więc finałów, które w tym roku zorganizuje Toruń.

Listę projektów dla najmłodszych uzupełniają obozy „Talenciaków” oraz Program Identyfikacji Talentów PZT (PIT), którego celem jest jak najwcześniejsze rozpoznawanie dzieci o największym potencjale sportowym i zapewnienie im odpowiedniego wsparcia. Program obejmuje zawodniczki i zawodników w wieku od 8 do 11 lat, a jego uczestnicy są monitorowani nie tylko pod kątem umiejętności tenisowych, lecz także rozwoju motorycznego, biologicznego i mentalnego. Trenerzy PZT tworzą indywidualne profile zawodników, a zebrane informacje pozwalają płynnie kontynuować proces szkolenia w kolejnych kategoriach wiekowych. Integralną częścią programu są turnieje oraz obozy szkoleniowe. Kluczowe w tych wszystkich projektach jest wsparcie VIG, czyli Partnera Polskiego Związku Tenisowego w Tenisie Dziecięcym.

Programy szkoleniowe obejmujące kategorie młodzieżowe opierają się na kompleksowym modelu rozwoju zawodniczek i zawodników. To zarówno organizacja wyjazdów na najważniejsze zawody Tennis Europe i ITF Juniors oraz imprezy mistrzowskie, jak i systematyczny monitoring postępów sportowych oraz konsultacje szkoleniowe i zgrupowania, łączące trening tenisowy z przygotowaniem motorycznym.

– Polski Związek Tenisowy prowadzi Narodowy Program Upowszechniania Tenisa, funkcjonujący dziś pod nazwą Super Asy PZT, od września 2017 roku, czyli od blisko dziewięciu lat – mówi Koordynator Programów Tenisa Dziecięcego Paweł Marciszewski. – W tym czasie program stworzył ogólnopolską sieć regularnych, bezpłatnych zajęć prowadzonych zgodnie z metodyką Tenis10 i umożliwił tysiącom dzieci rozpoczęcie tenisowej przygody. Jego efektem jest nie tylko zwiększenie dostępności tenisa, ale również wzmocnienie klubów oraz stworzenie dzieciom czytelnej drogi od pierwszych zajęć do udziału w turniejach i dalszym szkoleniu. W 2026 roku Super Asy PZT są realizowane w 68 klubach we wszystkich województwach, a w zajęciach uczestniczy blisko 1900 dzieci. To pokazuje, że program ma dziś realny, ogólnopolski zasięg i jest jednym z najważniejszych narzędzi PZT w upowszechnianiu tenisa wśród najmłodszych.

Szerokie wsparcie dla młodzieży

Kategoria U12 to poziom, gdzie sprawa staje się poważniejsza. PZT regularnie dla najlepszych organizuje akcje szkoleniowo-przedstartowe, a punktem kulminacyjnym sezonu jest udział w Drużynowych Mistrzostwach Europy Winter Cups i Summer Cups. Podobnie wygląda reżim w przypadku członków reprezentacji Polski U16 oraz U18, którzy pod okiem trenerów kadr przygotowują się także do występów w najważniejszych turniejach juniorskich.

Programy szkoleniowe obejmujące kategorie młodzieżowe opierają się na kompleksowym modelu rozwoju zawodniczek i zawodników. To zarówno organizacja wyjazdów na najważniejsze zawody Tennis Europe i ITF Juniors oraz imprezy mistrzowskie, jak i systematyczny monitoring postępów sportowych oraz konsultacje szkoleniowe i zgrupowania, łączące trening tenisowy z przygotowaniem motorycznym. Istotnym elementem programu jest ścisła współpraca z trenerami indywidualnymi zawodników, której celem jest budowanie spójnego procesu szkoleniowego oraz wymiana wiedzy i doświadczeń.

Rozwój sportowy młodych tenisistów wspierają specjaliści z zakresu przygotowania motorycznego i psychologii sportu, a także działania edukacyjne dotyczące m.in. profilaktyki antydopingowej prowadzone we współpracy z POLADA. Dzięki temu szkolenie wykracza daleko poza trening na korcie, obejmując wszystkie obszary niezbędne do funkcjonowania w sporcie wyczynowym.

Uzupełnieniem systemu są: Program Indywidualnego Wsparcia (PIW) zapewniający środki finansowe na realizację własnych planów szkoleniowych, „W drużynie raźniej” dofinansowujący zagraniczne starty reprezentantów Polski oraz współpraca z PGE Polską Grupą Energetyczną, która jako Partner Główny Polskiego Związku Tenisowego w Tenisie Młodzieżowym jest Partnerem Głównym Młodzieżowych Reprezentacji Polski, partnerem tytularnym PGE Młodzieżowych Mistrzostw Polski i PGE Drużynowe Mistrzostwa Polski, a wkrótce wesprze również indywidualnie czołowe młode tenisistki. Celem tych inicjatyw jest ograniczenie barier finansowych, które często decydują o możliwościach dalszego rozwoju tenisowej młodzieży.

Badania i diagnostyka sportowa

Istotną rolę w systemie odgrywają także badania oraz diagnostyka sportowa. PZT we współpracy z Instytutem Sportu – Państwowym Instytutem Badawczym oraz Rehasport Clinic prowadzi kompleksowe badania wydolnościowe, biomechaniczne, laboratoryjne i fizjoterapeutyczne, pozwalające monitorować rozwój, stan zdrowia oraz efektywność procesu treningowego. Zebrane dane trafiają zarówno do zawodników i ich sztabów szkoleniowych, jak i trenerów kadry, umożliwiając indywidualizację treningu, wczesne wykrywanie zagrożeń zdrowotnych oraz stałe doskonalenie systemu szkolenia zgodnie z najnowszą wiedzą naukową.

Spójna ścieżka rozwoju

PZT jest przy zawodnikach także w najtrudniejszym momencie kariery, czyli momencie przejścia z wieku juniora do seniora. Przekonał się o tym chociażby Majchrzak. – Miałem przywilej grania w największych turniejach juniorskich, wygrałem m.in. US Open w deblu i zdobyłem złoty medal Igrzysk Olimpijskich Młodzieży. Potem nastąpił jednak przeskok, gdy z największych aren juniorskich trzeba przejść na turnieje niższej rangi wśród seniorów, przebijać się, a to kosztuje – wyjaśnia nasz tenisista. – Wsparcie od PZT zapewniło mi spokój oraz możliwość planowania. Mogłem działać bardziej profesjonalnie, zabierać na turnieje trenera. PZT zawsze był przy mnie i to wsparcie dało mi możliwość szerszego patrzenia na karierę.

– Związek jest ze mną właściwie przez całą karierę. To nie tylko osiem ostatnich sezonów, kiedy należę do LOTTO PZT Team, ale także początki. Często byłem przecież brany pod uwagę przy wyjazdach na akcje szkoleniowe czy różnego rodzaju konsultacje. Tenis to kosztowny sport, a pomoc jest potrzebna zwłaszcza w newralgicznym momencie, czyli w momencie przejścia do wieku seniora – mówi Majchrzak. A lista tych, którzy mogli i mogą liczyć na podobne wsparcie, jest znacznie dłuższa.

Majchrzak jest dziś wśród kilkudziesięciu zawodników wspieranych w ramach LOTTO PZT Team. Członkami programu od lat są także m.in. Chwalińska, zwyciężczyni turnieju WTA 125 w Modenie Katarzyna Kawa, triumfatorzy ostatniej imprezy ITF100 Challenger w Bratysławie Karol Drzewiecki i Piotr Matuszewski, reprezentantka Polski Linda Klimovicova, dwukrotny zwycięzca turniejów Wielkiego Szlema w grze podwójnej Jan Zieliński, mający za sobą debiutanckie występy w Roland Garros i Wimbledonie Filip Pieczonka czy Martyna Kubka, która awansowała niedawno na najwyższe w karierze 211. miejsce w rankingu WTA i wiele wskazuje na to, że niebawem zadebiutuje w eliminacjach Wielkiego Szlema.

Sukces na największych światowych kortach nie rodzi się przecież w jeden sezon. To efekt wieloletniego procesu, który zaczyna się znacznie wcześniej niż pierwszy mecz w zawodowym tourze.

Na wsparcie mogą liczyć także reprezentanci młodszego pokolenia: Zuzanna Pawlikowska, Weronika Ewald, Olaf Pieczkowski czy odbudowujący karierę po problemach zdrowotnych Maks Kaśnikowski. Wspierana w ramach LOTTO PZT Team Gina Feistel, która straciła dużą część poprzedniego sezonu przez operację nadgarstka, awansowała niedawno do finału turnieju rangi ITF W50 RokitkiPark Open, a Weronika Falkowska wygrała tamtą imprezę w grze podwójnej i jest dziś – obok doświadczonej Katarzyny Piter – najwyżej notowaną polską deblistką.

– Gdy w 2019 roku pozyskaliśmy partnera strategicznego, uruchomiliśmy program indywidualnego wsparcia zawodników. Najpierw finansował go Lotos, a później jego rolę przejął Totalizator Sportowy z marką LOTTO, czyli obecny Partner Strategiczny PZT. Pomagamy naszym tenisistom tak bardzo, jak tylko możemy. Przykład Mai Chwalińskiej pokazuje zaś, że często nie można oceniać zawodników zbyt szybko. Kiedy miała 21 czy 22 lata, ktoś mógł uznać, że najwyższy poziom jest już poza jej zasięgiem. My cały czas widzieliśmy jednak jej potencjał, determinację i ciężką pracę, którą wkłada każdego dnia w treningi. Cierpliwość przyniosła efekty. Podobnie patrzymy na wielu innych tenisistów – wyjaśnia prezes PZT Dariusz Łukaszewski.

Turnieje wspierają karierę młodych zawodników

Dla zawodników budujących karierę na poziomie seniora niemniej istotne od wsparcia finansowego są międzynarodowe turnieje organizowane w kraju. Służy temu cykl LOTTO PZT Polish Tour, na który w tym roku składa się piętnaście zawodowych turniejów w trzynastu miastach: siedem kobiecych oraz osiem męskich. Zawodowcy zdobywają w nich punkty, a ci młodsi – także doświadczenie. Niektórzy już osiągają sukcesy, jak Barbara Kostecka, która rok temu, 38 dni po ukończeniu 16. roku życia, sięgnęła w Kozerkach po pierwszy zawodowy tytuł w grze pojedynczej.

Turnieje cyklu kreują mistrzów, skoro kiedyś grywali w nich Zieliński, Majchrzak, Magdalena Fręch czy Jerzy Janowicz. Dziś to okazja dla zawodników i zawodniczek młodego pokolenia. Polacy wystąpili w finałach podczas czternastu z piętnastu ubiegłorocznych turniejów, a czternaścioro zdobyło co najmniej jeden tytuł. Ten sezon zaczął się równie dobrze, bo do finałów turniejów singlowych awansowali Feistel (Gdańsk) i Alan Ważny (Rzeszów), finalistką gry podwójnej była Inka Wawrzkiewicz (Bolszewo), a turniej deblistek wygrała wspomniana Falkowska (Gdańsk).

Te kolejne etapy – od pierwszego kontaktu z rakietą, przez programy dla dzieci, turnieje młodzieżowe, kadry narodowe i LOTTO PZT Team – tworzą spójną ścieżkę rozwoju. Nie każda uczestniczka Tenisowej Talentiady zagra kiedyś w finale Roland Garros, zadaniem Polskiego Związku Tenisowego jest jednak stworzenie każdemu utalentowanemu dziecku takich samych szans na rozwój oraz zapewnienie profesjonalnego wsparcia na każdym etapie kariery. Sukces na największych światowych kortach nie rodzi się przecież w jeden sezon. To efekt wieloletniego procesu, który zaczyna się znacznie wcześniej niż pierwszy mecz w zawodowym tourze.

Razem Tworzymy Mistrzów